ارتباط با ما
09392116387

تلاش دولت، برای ملی نشان دادن تولید سخت افزار

تولید داخلی سخت افزار و کالای IT در کشور به یکی از معضلاتی تبدیل شده که هم واردکننده و هم مصرف‌کننده را درگیر و نگران کرده است. عده‌ای از فعالان این حوزه معتقد هستند که بسیاری از شرکت‌ها بابت تولید کالای سخت‌افزاری حمایت‌هایی مانند زمین، معافیت‌های مالیاتی، تسهیلات مالی و غیره دریافت می‌کنند؛ این در شرایطی است که به نظر می‌رسد عملا چیزی به اسم تولید وجود ندارد و دولت برای پوشاندن جامه عمل به شعار «مهار تورم و رشد تولید» بابت چیزی که واقعا تولید نیست به شرکت‌ها خدمات می‌دهد. یکی از نگرانی‌ها این است تب تولیدات اخیر به‌مرور مانع واردات کالای سخت‌افزاری به کشور شود.

به گزارش پیوست، شعار تولید داخلی، در حوزه فناوری و تکنولوژی در چند سال اخیر نه‌تنها گریبان‌گیر واردکنندگان است، بلکه مصرف‌کنندگان و عرضه‌کنندگان را نیز درگیر کرده است. بعد از موبایل که درصد زیادی از واردکنندگان را به سمت شبه تولید کشانده، در چند ماه اخیر به وفور دیده می‌شود بسیاری از شرکت‌هایی که تا الان به کار واردات مشغول بوده‌اند، تصمیم به مهاجرت به سمت تولید داخلی سخت افزار گرفته‌اند. اما سوالی که مطرح می‌شود این است؛ چند درصد از فعالیت این صنف می‌تواند نام تولید به خود بگیرد و به تولیدکنندگان چه تسهیلاتی داده شده است که آنها حاضر هستند به هر قیمت به سمت تولیدات بیایند حتی اگر دردسرهای بیشتری را متحمل شوند؟

به نظر می‌آید بعضی از شرکت‌هایی که به تازگی به سمت تولید داخلی سخت افزار می‌روند از سمت دولت حمایت می‌شوند و تسهیلات دریافت می‌کنند اما بعضی از شرکت‌ها نیز منکر این موضوع می‌شوند و معتقد هستند که دولت نه‌تنها حمایتی نمی‌کند، بلکه تسهیلاتی هم نمی‌دهد.

در همین خصوص حمیدرضا فرجی تهرانی، رئیس اتحادیه صنف فناوران تهران معتقد است که احتمالا وزارت صمت در واردات اجزا و قطعات کالا به شرکت‌هایی که تولید می‌کنند، خدمات ویژه‌ای ارائه می‌دهد که درخواست‌هایشان راحت‌تر انجام شود. علت مهاجرت افراد از واردکننده بودن به سمت تولیدکننده بودن این است اگر این اتفاق رخ دهد می‌توانند از تسهیلات ویژه‌ای از سمت دولت برخوردار باشند.

موضوع این است که در کشور، تولید هیچ‌گونه کالای های‌تک نداشته‌ایم و تولیدکنندگان اگر تولیدی هم داشته باشند، فقط کالاهای متوسط با سطح تکنولوژی پایین‌ است. به گفته تهرانی قطعاتی مثل مادربرد، هارد و گرافیک را نمی‌توانیم در کشور تولید کنیم و این موضوع فقط مختص ایران نیست، خیلی از کشورها نمی‌توانند تولید کنند زیرا انحصار تولید این قطعات در دست چند کشور است.

به گفته رئیس اتحادیه صنف فناوران تهران، درشرایطی که افراد ادعای تولید داخلی سخت افزار و کالاهایی مثل مودم را دارند، طبیعتا دولت به‌مرور جلوی واردات را می‌گیرد و به تولیدکنندگان تسهیلات ویژه‌ای می‌دهد.

تلاش دولت، برای ملی نشان دادن تولید سخت افزار - آژانس مدیا و مارکتینگ ردی استودیو

قوانین حمایتی عمده دلیل تمایل به سمت تولید داخلی

به گفته آیدین عدالت، عضو هیئت مدیره و ریاست رسته سخت‌افزار و ارتباطات سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، وجود نیروی کار ارزان، انرژی ارزان، برخی قوانین حمایتی دولت و استقبال حاکمیت از تولید و بومی‌سازی در حوزه فناوری اطلاعات طی سه سال اخیر با تاکید بر شعار سال، انگیزه بیشتری برای حرکت به سمت تولید در ایران بوده است. در روند بلوغ یک شرکت، تامین‌کننده تجهیزات سخت‌افزاری، حرکت به سمت اختصاصی‌سازی، یکپارچه سازی و تولید محصولات روندی طبیعی و منطقی است. افزایش حجم گردش کالا و نیاز به اختصاصی‌سازی و کاهش قیمت تمام شده محصولات و تمایل به کنترل بیشتر بر روی محصولات قابل عرضه، علاقه شرکت‌های تامین کننده برای ورود به عرصه تولید داخلی سخت افزار را افزایش می‌دهد.

مشکلات جهانی در واردات

یکی از مشکلات جهانی برای تامین اقلام فناوری اطلاعات یکی از مواردی است که واردات را بسیار سخت کرده است. از منظر جهانی، سه عامل طی سه سال اخیر باعث شده زنجیره تامین اقلام فناوری اطلاعات با چالش جدی روبه‌رو شود. همه‌گیری کرونا، اختلافات تجاری چین و آمریکا و جنگ اوکراین عواملی است که باعث شده کمبود قطعات الکترونیک مثل تراشه در سطح دنیا باعث طولانی‌ شدن زمان تحویل عمده تجهیزات زیرساخت‌های فناوری اطلاعات شود.

در حال حاضر کالاهایی که شاید زمانی با شرایط تحویل فوری در دنیا قابل تامین بود، ممکن است تا چندین ماه طول بکشد تا به واردکننده تحویل داده شود. این موضوع باعث می‌شود تامین کنندگان به فکر ورود به فرآیند تولید داخلی سخت افزار بیفتند و با کنترل بخشی از زنجیره تامین قطعات، مشکلات طولانی شدن زمان‌های تحویل را کاهش دهند.

به گفته عدالت، از آنجایی که امسال به نام «مهار تورم و رشد تولید» نامگذاری شده است، به نظر می‌رسد دولت در تلاش است در تمامی حوزه‌ها به این شعار جامه عمل بپوشاند و اهمیتی هم ندارد که آیا فرایندی که انجام می‌شود واقعا تولید است؟ موضوعی که حائز اهمیت است، ادای تولید را درآوردن است، زیرا دولت حتی به بازیگرانی که نقش تولید را بازی کند هم تسهیلات می‌دهد.

اما او معتقد است حمایت‌های دولت در حوزه تولیدات باعث توسعه تولید و بومی‌سازی نشده است زیرا عمده حمایت‌های پیش‌بینی شده در قوانین بالا دستی به درستی یا به‌صورت کامل اجرا نمی‌شود. به گفته او، مواردی مثل معافیت مالیاتی یا بیمه تامین اجتماعی برای حضور شرکت‌های تولید کننده در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی متوقف گردیده است. محاسبه درآمد قابل کسر از مالیات تکلیفی بابت فروش کالای تولیدی عمدتا برای شرکت‌ها پیچیده است و مورد قبول میزان مالیاتی نیست و کمتر برای تولیدکنندگان کوچک و متوسط قابل دسترسی است. در این راستا شرایط تسهیلات بانکی نیز مطلوب نیست، و برخلاف ادعای بانک‌ها، اخذ تسهیلات حمایتی برای تولید روندی بسیار پیچیده و طولانی و برای بسیاری فعالان این حوزه غیر ممکن است.

عدالت گفت عموما بانک‌ها و صندوق‌های حمایتی، تسهیلاتی برای احداث و آغاز به کار کارخانه‌ها نمی‌دهند و تسهیلاتی هم که برای طرح‌های توسعه یا سرمایه در گردش ارائه می‌کنند یا روند طولانی ممیزی و کارشناسی دارد که شاید بیش از یک سال طول بکشد یا در نهایت با سود بانکی تمام شده بسیار بالا معادل وام‌های دیگر به دست تولید کننده میرسد که توجیح اقتصادی دریافت آن وام را منتفی می‌سازد.

1698481579 684 تلاش دولت، برای ملی نشان دادن تولید سخت افزار - آژانس مدیا و مارکتینگ ردی استودیو

فیبر نوری مبین‌نت به گلوگاه رسید - آژانس مدیا و مارکتینگ ردی استودیو بیشتر بخوانید: فیبر نوری مبین‌نت به گلوگاه رسید

محدودیت واردات کالاهایی که تولید داخل دارند

به گفته عضو هیئت مدیره و ریاست رسته سخت‌افزار و ارتباطات سازمان نصر یکی از موضوعات مهمی که وجود دارد، تعرفه وارادت و سود بازرگانی برای کالاهایی است که نمونه تولید داخل دارند. گفته می‌شود فرمول یکسان و مشخصی برای این موضوع وجود ندارد. در وزارت صمت دفاتر کل تخصصی جهت بررسی وجود مشابه تولید داخل هر گروه از کالا وجود دارد که پس از بررسی و شمارش موضوع، پیشنهاد خود را برای افزایش تعرفه واردات اقلام ساخته شده به سازمان توسعه تجارت ارائه می‌دهند و ممکن است محدودیت‌هایی برای کالاهایی که مشابه تولید داخل دارند در خصوص واردات آنها اعمال نمایند.

یکی از موضوعاتی که مصرف‌کننده و واردکننده را نگران می‌کند، الزام استفاده از تولید داخل است. در همین خصوص عدالت توضیح داد که این نگرانی تا جایی پیش می‌رود که قانون حداکثر حمایت از توان تولید داخل و بومی سازی، برای همه نهادها و سازمان‌هایی که از بودجه عمومی کشور استفاده می‌کنند مثل؛ دولت، قوه مققنه، مجریه، شهرداری‌ها، نهادهای حاکمیتی و غیره ملزم به استفاده و خرید کالای تولید هستند. عدالت گفت: این قانون بعضا جرایم سختی نیز برای بالاترین مقام سازمان‌هایی که این موضوع را رعایت نکنند دارد. جرایمی مثل، انفصال موقت و دائم از خدمت دولتی و حتی حبس برای افرادی که می‌خواهند از انتخاب شخصی خودشان بهره ببرند.

وقتی از تولید حرف می‌زنیم؛ دقیقا از چه چیزی حرف می‌زنیم؟

در زبان جهانی صنعت (Industry Terminology) عبارات مختلفی از جمله Production، Manufacturing، Assembly Line یا System Integration برای «تولید» استفاده می‌شود که شرایط و سطوح مختلفی از تولید را نشان می‌دهد. عدالت توضیح داد که در حال حاضر در کشور ما تلقی واحدی از عبارت «تولید» میان ذی‌نفعان صنعت و رگولاتور وجود ندارد و این خود باعث بروز برداشت‌های اشتباه  و انحراف برنامه‌های حمایتی می‌شود. از دید وزارت صمت، هر شخصیت حقیقی یا حقوقی که فضایی استاندارد برای تولید محیا و مواد اولیه آن را تامین کرده است و با استفاده از ابزارها و منابع انسانی محصولی را از طریق یکی از روش‌های مذکور ارائه دهد، «تولید کننده» تلقی می‌شود و برایش «پروانه بهره‌برداری صنعتی» نیز صادر می‌شود.

نکته این است، اینکه دارنده پروانه با چه عمقی به تولید ورود کرده و چقدر در حوزه تحقیق و توسعه، مهندسی، مدیریت زنجیره تامین، کنترل کیفیت و غیره سرمایه گذاری کرده است، در در صدور پروانه تولید موثر نیست.

به گفته عدالت، با توجه به ادامه مشکلات جهانی در زنجیره تامین، تاکید سیاست کلان کشور بر تولید و انتقال فناوری و فعالیت‌های دانش‌بنیان و همچنین نیاز کشور به کاهش ارزبری مصارف داخلی، روند رشد تولید محصولات، کاهش واردات اقلام آماده ادامه دارد. بسیاری از شرکت‌های وارد کننده سخت‌افزار تنها بازرگان نیستند و در زمینه طراحی مهندسی، نصب و راه‌اندازی، پشتیبانی و ارائه راهکارهای فنی نیز فعال هستند. همکاری این شرکت‌ها با تولیدکنندگان محصولات حوزه فاوا و استفاده از تجهیزات داخلی در راهکارهای فناورانه این شرکت‌ها می‌تواند به رشد توامان فعالین هر دو حوزه کمک کند.

واردکنندگان نگران هستند حمایت از تولیدات داخلی که اسم تولید را هم نمی‌شود با اطمینان روی آن گذاشت، سبب انحصاری شدن بازار سخت‌افزار شود. حوزه خودرو نشان داد که حمایت از تولیدات داخلی منجر به ممنوعیت واردات شده است و نه تنها موجب رونق و رشد فناوری تولید خودرو در کشور نشده است بلکه مصرف‌کنندگان و خود دولت را نیز متضرر کرده است.

وحید غرویان، مدیرعامل الماس رایان ایرانیان معتقد است که ۹۹ درصد مواردی که در ایران به‌نام تولید اتفاق می‌افتد فقط پیچ کردن است. بسیاری از کالاهایی که در IT به اسم تولید عرضه می‌شود، حتی تکنولوژی‌ تولید آن در کشور وجود ندارد.

به گفته غرویان، عمده‌ترین موضوعی که وجود دارد نبودن نظارت بر شرکت‌هایی که به‌نام تولیدکننده فعالیت می‌کنند. او ادامه داد که در حوزه سخت‌افزار چیزی به اسم دانش‌بنیان وجود ندارد که دولت بخواهد از این  طریق تسهیلات بدهد، اما این موضوع عملی نمی‌شود.

غرویان تاکید کرد که اگر دولت مجوز تولید به شرکتی می‌دهد، وظیفه دارد نظارت کند که شرکت چقدر به مجوزی که دریافت‌ کرده است، پایبند است، زیرا برای بسیاری از شرکت‌ها تولید نوعی فرار است برای واردات با شرایط موجود.

مدیرعامل الماس رایان ایرانیان گفت به دلیل اینکه بیشتر شرکت‌ها واقعا تولیدکننده نیستند، اگر شرکتی هم واقعا تولید کند هم مصرف‌کننده این موضوع را باور نمی‌کند.

سرهم‌بندی کردن، ارزش‌افزوده‌ای برای کشور ندارد

علی توشه‌جو، مدیرعامل شرکت داده‌پرداز رایانه متین تاکید کرد که ارزبری مونتاژ  کالاهای سخت‌افزاری با واردات همان کالا تفاوتی ندارد. به گفته توشه‌جو، ارزبری کالای سخت‌افزار در سرهم‌بندی که به اسم تولید انجام می‌شود، با واردات آن نه‌تنها فرقی ندارد بلکه در برخی از موارد بیشتر نیز است.

توشه‌جو توضیح داد که در بسیاری از مواقع، کیفیت نهایی کالای تولید شده با کالای وارداتی متفاوت است، زیرا ما در کشور زیرساخت تولید نداریم و فقط اصرار به ملی نشان دادن همه چیز داریم؛ این در حالی است که درنهایت سود و ارزش افزوده‌ای برای کشور ندارد. برای تولید باید تمام قطعات وارد شود و این موضوع سبب ارزبری می‌شود که در  CBU  داریم. در واقع ارزبری واردات CBU با SKD و CKD تفاوت خاصی ندارد فقط در دو مورد آخر به دلیل شباهتش به تولید، استقبال و حمایت دولت بیشتر است.

به گفته مسعود معزی‌‌نیا، رئیس کمیسیون تولید نصر تهران علت اصلی هجرت واردکنندگان به سمت تولید، به‌وجود آمدن شرایط بهتر است؛ زیرا واردکننده مجبور است طوری وانمود کند که تولیدکننده است تا شرایط واردات میسرتر شود. معزی‌نیا ورود واردکنندگان به عرصه تولیدات چند مزیت دارد، اولین نکاه اینکه واردکننده بازار را می‌شناسد و امکان بازاریابی برایش میسرتر است. همچنین در این شرایط واردکننده CKD وارد می‌کند و به اسم تولید کرد می‌فروشد و از دولت هم با زمین رایگان و ارز برای واردات CKD و تخفیفات گمرکی می‌گیرد.

رئیس کمیسیون تولید نصر تهران اشاره کرد که ادای تولید را درآوردن هم روشی برای دریافت تسهیلات برخی از شرکت‌ها است، زیرا به نظر می‌رسد دولت با سرهم‌بندی کردن هم مشکلی ندارد. معزی‌نیا گفت مدیریت منابع کشور از سمت دولت میسر نیست و  اقتصاد به دلیل نبود ارز راکد است. او ادامه داد واردات CKD هم نوعی واردات است. مرز تولیدکننده بودن و ادای تولید را درآوردن بسیار باریک است.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید!

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آژانس مدیا و مارکتینگ ردی استودیو
سبد خرید
empty basket

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.